U bent hier:Home Wat doet de Raad? Gezag en omgang na scheiding Wettelijke uitgangspunten
Wettelijke uitgangspunten
In de wet zijn enkele uitgangspunten vastgelegd die gelden bij een scheiding waarbij kinderen betrokken zijn. Beide ouders behouden in principe het gezag, het kind en zijn ouders hebben recht op contact met elkaar, de niet-verzorgende ouder heeft recht op informatie.
- Gezamenlijk gezag
- Uitzondering op gezamenlijk gezag
- Gezag wijzigen
- Nieuwe wetgeving (ouderschapsplan)
- Contact en omgang
- Uitzondering: de niet-gezagsdragende ouder de omgang ontzeggen
- Informatie en consultatie
Gezamenlijk gezag
Sinds 1 januari 1998 behouden ouders ook na ontbinding van hun huwelijk samen het ouderlijk gezag over hun kinderen. De ex-partners bepalen samen bij wie de kinderen wonen. Ook blijven ze beiden verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding. Verder nemen ze samen alle belangrijke beslissingen over de kinderen. Beide ouders hebben recht op informatie en consultatie.
Uitzondering op gezamenlijk gezag
De ouders kunnen de rechter verzoeken om het gezamenlijk gezag aan één van beiden toe te kennen. De rechter zal dit alleen toekennen als er een onaanvaardbaar risico bestaat dat het kind klem of verloren dreigt te raken tussen ouders en er geen zicht is op een verbetering in de situatie. De ouder die alleen met het gezag wordt belast (de gezagsdragende ouder), mag bepalen bij wie de kinderen verblijven.
Gezag wijzigen
De beslissing van de rechter is gebaseerd op een momentopname van de situatie van de kinderen. Als de omstandigheden veranderen, kan het zijn dat (een van de) ouders een andere gezagsregeling beter vindt voor de kinderen. Er moet dan met een advocaat worden overlegd of dit mogelijk is.
Nieuwe wetgeving (ouderschapsplan)
Sinds 1 maart 2009 is er een nieuwe wet waarin geregeld is dat ouders die gaan scheiden vooraf over de zorg voor hun kinderen moeten nadenken en de afspraken op papier moeten zetten. De advocaat moet een zogenaamd ouderschapsplan indienen waarin de afspraken staan die ouders gemaakt hebben over het verdelen van zorg- en opvoedingstaken, de alimentatie voor de kinderen en de wijze van informatie-uitwisseling tussen de ouders. Het is volgens de wet verplicht dat ouders ook aangeven op welke wijze zij de kinderen hebben geïnformeerd en hoe zij de kinderen betrokken hebben bij het maken van de afspraken.
Contact en omgang
Kinderen en ouders hebben er recht op elkaar te zien. Als beide ouders gezag hebben spreekt men van de verdeling van zorg- en opvoedingstaken en kan het contact tussen ouder en kind slechts tijdelijk worden ontzegd. Echter als na de scheiding slechts één van de ouders gezag heeft, spreekt men van een omgangsregeling. De ouders kunnen een omgangsregeling afspreken, waarin staat wanneer en hoe vaak de kinderen de andere ouder ontmoeten.
Uitzondering: de niet-gezagsdragende ouder de omgang ontzeggen
De rechter kan de niet-gezagsdragende ouder de omgang ontzeggen. De gezagsdragende ouder kan daar om vragen. De rechter legt de ontzegging alleen op als er één of meer van de wettelijke ontzeggingsgronden van toepassing zijn:
- de omgang met de andere ouder levert ernstig nadeel op voor de geestelijke of lichamelijke ontwikkeling van de kinderen;
- de andere ouder is kennelijk niet geschikt voor of niet in staat tot omgang met de kinderen;
- de kinderen zijn twaalf jaar of ouder en hebben ernstige bezwaren tegen de omgang met de andere ouder. Zij hebben de rechter daarover geïnformeerd;
- de omgang met de andere ouder is om andere redenen in strijd met zwaarwegende belangen van de kinderen.
Informatie en consultatie
De ouder bij wie de kinderen wonen moet de andere ouder op de hoogte houden van belangrijke zaken die met de kinderen te maken hebben. Voorbeelden hiervan zijn de schoolprestaties of de gezondheid van de kinderen. Bovendien moet de ouder bij wie de kinderen wonen de andere ouder om zijn mening vragen bij belangrijke beslissingen over de kinderen. Dit is het ‘recht van consultatie’. Als het gezag bij één ouder berust, dan mag de gezagsdragende ouder uiteindelijk zelf de beslissing nemen. Op verzoek van één van de ouders kan de rechter bepalen hoe de andere ouder geïnformeerd of geconsulteerd moet worden.
