Weblog

Welke stem is van het kind?

‘Ik ben Tom en ik ben 12 jaar. Ik woon sinds een aantal maanden bij mijn vader en ik wil mijn moeder nooit meer zien. Ik heb een brief gestuurd naar de Rechtbank Zwolle en daarin heb ik geschreven dat ik wil dat mijn moeder geen gezag meer heeft over mij en niets meer over mij te vertellen heeft’.

Muriel Bosgra

Daar zit ik dan, als raadsvertegenwoordiger samen met de kinderrechter. We horen wekelijks tijdens de jongerengesprekken op de rechtbank verhalen van kinderen. Het zijn vaak beladen gesprekken. Bij het verhaal van Tom dacht ik: is dit de stem van een jongen van 12 jaar? Of hoor ik zijn vader? Of heeft zijn moeder hem zo gekwetst dat hij zelf op onderzoek is uitgegaan en vervolgens op deze vraag is uitgekomen?

De stem van het kind is een belangrijk thema in ons werk. Maar hoe luisteren we daar het beste naar? Hoe doe je dat bijvoorbeeld in het verhaal van Tom? Is het echt wat Tom wil, of is hij loyaal naar zijn vader, of naar zijn moeder? Waarbij het risico ontstaat dat je te snel een mening vormt. De stem van het kind horen klinkt eenvoudig, maar is in de praktijk zo makkelijk nog niet. Het helpt mij door goed te observeren en te horen wat er niet gezegd wordt. En natuurlijk gebruik ik de ervaring uit andere casussen. Zo probeer ik Tom te ‘lezen’. Ik ga het gesprek open in, op zoek naar wat het kind kan helpen. Samen met de kinderrechter heb ik ook zo geprobeerd om Tom zich gehoord te laten voelen. Heel erg belangrijk, want de stem van het kind betekent ook dat hij zich gehoord voelt.

Het gesprek met Tom verontrustte mij. Hij zat er ineengedoken bij, zag er verdrietig uit en was zeer stellig in de wens dat hij niets meer met zijn moeder te maken wilde hebben. Het was voor mij heel duidelijk dat deze jongen iets te zeggen had en dat daar goed naar geluisterd moet worden. Na overleg met onze jurist heb ik besloten ambtshalve een onderzoek te starten. Nadat we de rechtbank en de ouders hadden geïnformeerd, is Tom gebeld door de Rechtbank om hem te laten weten dat de RvdK zijn situatie verder gaat onderzoeken.

Toen ik Tom vertelde dat de RvdK zijn verhaal serieus neemt en onderzoek naar zijn situatie gaat doen, heb ik hem uitgelegd hoe dat in zijn werk gaat. Ik heb hem verteld dat er uitgebreid met hem en met zijn ouders gesproken wordt om een goed beeld te krijgen van de situatie. Ik heb hem ook uitgelegd dat een beslissing tot ontheffing van het ouderlijk gezag niet zomaar genomen wordt en dat dit niet automatisch inhoudt dat hij geen contact heeft met zijn moeder.

De situatie van Tom wordt op dit moment onderzocht, ik kan nog geen update geven. Zijn verhaal is slechts één van de vele aangrijpende kindgesprekken die wij voeren. Elk kind heeft een eigen verhaal, waarbij we ons telkens opnieuw af moeten vragen: wat is de echte stem van het kind en hoe gaan we hier zo zorgvuldig mogelijk mee om?