"James geeft zijn leven nu een 7,5"

Laura* (62) is coördinator taakstraffen. Ze gaat in gesprek met jongeren die een taakstraf hebben gekregen en zoekt vervolgens een passende werkplek of leerstraf. In het verhaal dat ze niet snel zal vergeten, speelt puber James* de hoofdrol. In de tijd dat Laura contact met hem had, deed hij  een zelfmoordpoging. Dankzij de steun van zijn ouders en een netwerk aan professionals gaat hij nu naar school, volgt therapie en is gelukkig met zijn vriendin.

“Hoewel het verhaal van James een positief einde kent, begon ik helemaal niet zo lekker aan de zaak. James had vanwege een vechtpartij een leerstraf opgelegd gekregen en ik zou bij hem thuis met hem en z’n ouders bespreken hoe dat traject eruit zou zien. Maar ik kwam iets te laat. Echt ontzettend stom. Tja wat doe je dan? Ik trok uiteraard meteen het boetekleed aan en begon mezelf wat op de hak te nemen: ‘ik ben natuurlijk ook oud, had ruzie met m’n navigatie en m’n telefoon. De moderne wereld is maar lastig voor mij’. In m’n ooghoek zag ik een glimlach verschijnen op het gezicht van James. Gelukkig, hij stond open voor een gesprek. James heeft gedragsproblemen dus ik vertelde heel duidelijk en rustig wat zijn straf inhield en hij leek mijn verhaal goed te begrijpen. Toch ging ik met een raar gevoel naar huis. Ik kon het niet benoemen, maar iets in het gezin beviel me niet. Was het de sfeer? Waren het de onderlinge verhoudingen?

Jongen depressief in donker

Alle alarmbellen gaan af

Niet veel later startte James samen met zijn vader met zijn leerstraf: een agressietraining van twintig sessies . Tijdens de eerste sessie kwam er een totaal andere jongen binnen dan de jongen met wie ik had gepraat. Alsof hij een blok gewapend beton om zich heen had gebouwd. Op het moment dat de vader vertrok, ontdooide James. Het viel ons op, maar we maakten ons niet direct zorgen. Dat was een week later wel anders.

Ik weet nog goed wanneer ik hoorde dat het helemaal mis was Op een zondagavond om 21.00 uur kreeg ik een appje van Bertyl. Of ik het al had gehoord van James? Nee dus. Bleek dat de jongen een suïcidepoging had gedaan. Op zo’n moment gaan uiteraard alle alarmbellen af. Bertyl en ik spraken meteen naar elkaar uit: dit is een gedeelde verantwoordelijkheid, we houden contact met elkaar en met James, maar leggen even geen druk op hem. In overleg met een gedragsdeskundige van de RvdK en de leidinggevende van Bertyl besloten we de training stop te zetten, maar wel in contact te blijven met James en zijn ouders.

Start van een beschermingsonderzoek

James werd opgenomen in een kliniek, maar na drie dagen haalden zijn ouders hem weer naar huis omdat hij daar niet at en niet douchte. Opnieuw gingen bij ons alle alarmbellen af. Ik dacht: dit is foute boel, we moeten nu in actie komen om die jongen te beschermen. Met de jurist van de RvdK besprak ik de mogelijkheden. Al snel bleek dat we een beschermingsonderzoek mochten doen. Een van onze raadsonderzoekers onderzocht of James en zijn ouders verplicht hulp moesten krijgen.

Tijdens dit onderzoek schakelden ik en Bertyl razendsnel met alle betrokken partijen: de huisarts, buurtzorg, betrokken collega’s bij de RvdK. We hadden een hotline met elkaar, omdat we wisten: hier moeten we bovenop zitten. De belangrijkste vraag was steeds: hoe kunnen we deze jongen het beste helpen? De zaak is me vooral bijgebleven vanwege de kracht van al die betrokken professionals die meteen aan de slag gingen voor James. Dezelfde dag om 18.30 uur kreeg ik een telefoontje van de gedragsdeskundige. De conclusie: de jongen was chronisch suïcidaal en de ouders hadden twee keuzes: of een voorlopige ondertoezichtstelling met verplichte hulp óf intensieve begeleiding onder leiding van buurtzorg. Wij hadden een voorkeur voor die thuisbegeleiding. Buurtzorg zat om 20.00 uur bij die ouders op de bank om de opties te bespreken. Zij zagen de ernst van de situatie en kozen voor intensieve begeleiding.

Diep ongelukkig thuis

De dag erna startte buurtzorg een traject. Door veel te praten kwam naar boven waarom James  had geprobeerd zichzelf van het leven te beroven. Het was een schreeuw om aandacht. Hij kon zich niet uiten, maar was diep ongelukkig thuis omdat de sfeer in huis niet goed was. Daarnaast had hij een laag zelfbeeld en kon de woede die hij voelde niet goed uiten. Zowel James als zijn ouders gingen hiermee aan de slag. Ze leerden zich uiten, met elkaar praten en werkten aan een betere sfeer in huis.  Voor sommige mensen klinkt dit misschien heel logisch, maar jongens als James die nooit hebben geleerd hun gevoelens te ventileren, moet je daar bij helpen. Als je jarenlang verdriet, frustratie en angst binnenhoudt, word je een tikkende tijdbom die ineens kan afgaan. Gelukkig hebben we dat bij James net op tijd kunnen voorkomen.

Het gaat tegenwoordig goed met hem, hoorde ik laatst van Bertyl. Ondanks corona geeft hij zijn leven een 7,5. Hij heeft nog steeds dezelfde vriendin als toen, volgt  therapie, heeft geen nare gedachten meer en ook op school gaat het oké. Hij heeft laten zien dat hij in lastige situaties zijn agressie beter kan beteugelen. Tegenwoordig houdt hij zich aan de regels in plaats van ertegen te vechten. De sfeer thuis is ook een stuk beter. Ik denk dat niemand een jaar geleden had gedacht dat James nu zo positief in het leven zou staan. Dit zijn de verhalen die maken dat ik trots ben op mijn werk en op de samenwerking met alle partijen, omdat we samen een verschil konden maken in een jongensleven.”

*Laura en James zijn vanwege privacy gefingeerde namen.