Schoolverzuim en de taak van de Raad voor de Kinderbescherming

Ieder kind heeft recht op onderwijs. Het volgen van onderwijs is één van de belangrijkste voorwaarden voor een kind om zich te ontwikkelen en om later zelfstandig deel te kunnen nemen aan de samenleving. Ieder kind heeft dan ook een aantoonbaar belang bij het volgen van (een passende vorm van) onderwijs. Zodra een leerling ongeoorloofd verzuimt van school, is dat een reden tot zorg.

Jaarlijks krijgt de Raad voor de Kinderbescherming circa 4.500 processen-verbaal van leerplichtambtenaren binnen van jongeren die langdurig verzuimen. Vanaf dat moment valt het verzuim onder het jeugdstrafrecht. De RvdK doet onderzoek naar de oorzaken van het verzuim en adviseert vervolgens de kinderrechter over de aanpak die het beste is voor deze jongere.

Strafrecht versus zorg

Als een leerplichtambtenaar een proces-verbaal opmaakt tegen een jongere van 12 jaar en ouder omdat deze spijbelt , heeft de RvdK de taak om onderzoek te doen naar de oorzaken. Achter langdurig schoolverzuim gaat vaak ingewikkelde (gezins-)problematiek schuil. Jeugdigen verdienen daarom zorg in plaats van straf.

De RvdK vindt dat er dan eerst vrijwillige hulpverlening op gang moet worden gebracht om de jongere terug naar school te laten gaan. Of dat zo nodig een zorgmelding wordt gedaan bij Veilig Thuis. Toepassing van het strafrecht of zorg in een gedwongen kader is volgens de RvdK pas aan de orde als andere middelen om de jongere weer naar school te krijgen hebben gefaald of als betrokkenen er niet aan terugkeer naar school willen of kunnen meewerken.

Schoolverzuimzaken bij de RvdK

Bij de schoolverzuimzaken die de RvdK wel in onderzoek neemt is de aanpak gericht op wat nodig is om de jongere terug naar school te laten gaan. De RvdK kijkt of daarvoor hulpverlening noodzakelijk is en/of welk strafadvies passend is. Als er een kinderbeschermingsmaatregel nodig is om hulp  aan de jongere op gang te brengen dan schakelt de RvdK direct door naar een beschermingsonderzoek. Op basis hiervan kan de RvdK de kinderrechter verzoeken om hulp in een gedwongen kader op te leggen. Bij een strafadvies bekijkt de RvdK wat de meest passende strafrechtelijke reactie is op het schoolverzuim. Dit kan een werkstraf, een geldboete of een vorm van jeugdhulp zijn, zoals een jeugdreclasseringsmaatregel.