Bescherming | Initiatieven & cijfers

Initiatieven & cijfers

De bescherming van kinderen is de bekendste taak van de Raad voor de Kinderbescherming. We zetten ons in voor situaties waarin de veiligheid en ontwikkeling van een kind in gevaar zijn.

Als er ernstige zorgen zijn over het veilig opgroeien van een kind, zijn er mogelijk kinderbeschermingsmaatregelen nodig. Om te beoordelen of er gedwongen hulp nodig is voor het veilig opgroeien van een kind en zo ja welke, doet de RvdK onderzoek. Dit noemen we een beschermingsonderzoek. Van de verzoeken die we krijgen en in behandeling nemen, eindigt ongeveer 70% in een verzoek tot een kinderbeschermingsmaatregel aan de kinderrechter.

Kinderbeschermingsmaatregelen zijn:

De ondertoezichtstelling (OTS). Ouders krijgen hierbij verplicht begeleiding en hulp bij het verbeteren van de opvoedsituatie van hun kind. Soms wordt tegelijkertijd - als de situatie thuis zo ernstig is en hulp thuis onvoldoende oplossing biedt - bij deze maatregel ook aan de kinderrechter gevraagd om toestemming (een machtiging uithuisplaatsing) om een kind tijdelijk elders te laten wonen.
De gezagsbeëindigende maatregel (GZBM). In uitzonderlijke gevallen wordt na onderzoek het gezag van ouders over hun kind beëindigd. Ten opzichte van 2020 is hier een duidelijke daling waarneembaar.

Onderzoek naar kinderen in onveilige gezinnen

De Raad voor de Kinderbescherming heeft sinds 2017 een Wetenschappelijke Adviesraad om beleid en uitvoering aan te laten sluiten bij wetenschappelijke inzichten. Roos de Wildt van de Hogeschool Rotterdam is lid en deelt haar onderzoek naar bescherming van kinderen in onveilige gezinnen. Zij schat dat in Nederland elk jaar 90.000 tot 127.000 kinderen slachtoffer zijn van kindermishandeling.

Uit haar onderzoek blijkt dat het zeer lastig is voor hulpverleners om onveilige gezinnen in beeld te krijgen. De drempel om te praten over onveiligheid is hoog. Dit geldt voor slachtoffers, plegers, omstanders en hulpverleners. Als hulpverleners beter zicht krijgen op kwetsbare gezinnen kunnen ze meer kinderen helpen en beschermen.

Bij beschermingszaken van de RvdK heeft de gemeente de onveiligheid en ontwikkelingsbedreiging in kaart gebracht. Hulpverleners die merken dat vrijwillige hulp niet leidt tot veiligheid voor kinderen in een gezin, vragen de RvdK een beschermingsonderzoek te starten. De RvdK toetst de informatie die er is over de onveiligheid en doet waar nodig aanvullend onderzoek. In een advies aan de rechter geeft de RvdK aan welke hulp, bijvoorbeeld systeemtherapie, nodig is voor de veiligheid van een kind.

College van Henry Otgaar over het forensisch kindinterview

Hoe interview je een kind dat mogelijk slachtoffer is van kindermishandeling en/of seksueel misbruik? Het gesprek met het kind is een cruciaal onderdeel van het raadsonderzoek.

Tijdens de Week tegen Kindermishandeling in november 2025 organiseerde de RvdK een college over het forensisch kindinterview door professor Henry Otgaar. Alweer de vierde editie van De Raad in Gesprek. Henry Otgaar is hoogleraar rechtspsychologie en deskundige op het gebied van de betrouwbaarheid van verklaringen. In het college koppelde hij wetenschappelijke inzichten aan praktijkvoorbeelden en gaf hij professionals concrete handvatten om gesprekken met kinderen op een verantwoorde manier te voeren. Onder de 600 belangstellenden waren jeugdbeschermers, medewerkers van gemeenten, van de politie, van het Openbaar Ministerie, advocaten, studenten, samenwerkingspartners op de Caribische eilanden en medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming. Zij woonden het college in Tilburg bij of volgden het live via een link naar het college.

In het college vertelde Henry over de betrouwbaarheid van verhalen van kinderen en over de werking van het geheugen. Hij vertelde hoe belangrijk het is om de goede vragen te stellen om zicht te krijgen op gebeurtenissen die het kind zijn overkomen. Ook vertelde hij over de nadelen van een onzorgvuldig interview. Hij deelde onderzoek naar het geheugen van kinderen en vertelde hoe herinneringen kunnen vervormen. En hij besprak hoe je een kindgesprek op een open manier voert, waardoor je het verhaal van het kind niet beïnvloedt. Onder andere met hulp van een methode van de National Institute of Child Health and Human Development (NICHD), die zich heeft bewezen.

Vorig jaar zijn een aantal gedragsdeskundigen van de RvdK getraind in het NICHD-protocol. Zij kunnen deze interviews met kinderen houden. In 2026 volgen nog meer gedragsdeskundigen, waardoor wij binnen onze onderzoeken altijd een dergelijk gesprek kunnen voeren als daar aanleiding toe is. Bijvoorbeeld als een kind signalen vertoont van of vage uitspraken doet over kindermishandeling en/of seksueel misbruik.

Bescherming | Initiatieven & cijfers

Initiatieven & cijfers

Bescherming: cijfers