Ouders en draagmoederschap

Een kind krijgen via draagmoederschap is een ingrijpende gebeurtenis. Goede voorlichting over de emotionele en juridisch aspecten is erg belangrijk.

U kunt bij verschillende organisaties terecht voor informatie over draagmoederschap. 

  • Voor voorlichting en juridische ondersteuning tijdens een draagmoedertraject kunt u terecht bij een advocaat.
  • De Raad voor de Kinderbescherming geeft voorlichting over hoe om te gaan met de situatie van de kinderen in een draagmoedertraject. Daarnaast geeft de RvdK voorlichting over het verkrijgen van juridisch ouderschap en gezag bij een traject via de RvdK.

De positie van het kind

De RvdK heeft twee belangrijke uitgangspunten bij draagmoedertrajecten:

  • Ieder kind heeft recht op informatie over zijn ontstaansgeschiedenis en moet de mogelijkheid krijgen om in contact te komen met zijn familie. Juiste afstammingsinformatie is van groot belang voor het kind. Een DNA onderzoek kan hierbij helpen. De RvdK geeft voorlichting over waarom dit zo belangrijk is voor een kind en hoe u dat kunt aanpakken.
  • Ieder kind heeft het recht om niet verhandeld te worden. De RvdK geeft voorlichting over de risico’s voor een kind als de draagmoeder betaald wordt of kwetsbaar is vanwege schulden.

De juridische route via de Raad voor de Kinderbescherming

In sommige gevallen heeft u toestemming nodig van de RvdK om een kind jonger dan 6 maanden in huis te nemen en te verzorgen. Deze toestemming heeft u niet nodig als u juridisch ouder of naaste familie van het kind bent.

De draagouders kunnen de RvdK vragen om het gezag over het kind over te dragen aan de wensouders. Na onderzoek doet de RvdK hiervoor een verzoek aan de rechter. Via adoptie kunnen de wensouders juridisch ouder van het kind worden. De RvdK adviseert de rechter over een besluit tot adoptie.

De RvdK brengt geen kosten in rekening voor draagmoederzaken. De kosten van DNA onderzoek komen wel voor rekening van de wensouders. Als u kiest voor de juridische route via de RvdK, wordt uw dossier levenslang bewaard. 

Anonieme donoren

In Nederland is het gebruik van anonieme donoren verboden omdat dit schadelijk is voor het kind. De RvdK adviseert dringend om geen gebruik te maken van anonieme donoren uit het buitenland. Ouders die gebruik maken van anonieme donoren uit het buitenland schenden de rechten van het kind en brengen het kind schade toe. 

Draagmoederschap en het buitenland

Er zijn grote risico’s verbonden aan het gebruik van een kliniek in het buitenland of een buitenlandse draagmoeder. 

  • Er is een risico dat er geen afstammingsinformatie beschikbaar is voor het kind door gebruik van anonieme donoren, onbetrouwbare informatie, onjuist DNA, commerciële belangen en onzekerheid over het bewaren van dossiers.
  • Er is een risico dat het kind zich later verhandeld of verkocht voelt.
  • De procedure voor juridisch ouderschap en gezag is onzeker.
  • Met het kind naar Nederland reizen kan moeilijk zijn.

In sommige landen zijn relatief lage bedragen al een motivatie om draagmoeder te worden. Er is geen onafhankelijke begeleiding voor de draagmoeder om een zorgvuldige afweging te maken.  Vrouwen in een kwestbare positie kunnen door bemiddelaars of echtgenoten onder druk worden gezet om draagmoeder te worden.

Strafbaarheid

In Nederland zijn de volgende situaties strafbaar

  • In sommige gevallen mag een kind jonger dan 6 maanden niet zonder toestemming van de RvdK in huis worden genomen.
  • Een kind van een draagmoeder mag niet door de wensouders worden aangegeven bij de gemeente alsof het een eigen kind is.
  • Bemiddelen en adverteren voor commercieel draagmoederschap is niet toegestaan. Kinderen mogen niet verkocht of gekocht worden.

De Raad voor de Kinderbescherming doet in dit geval aangifte bij de politie.

Donor worden in een draagmoederzaak

Als u eiceldonor of spermadonor wilt worden in een draagmoedertraject dan kunt u hierover informatie krijgen bij het Fiom. Het is voor het  kind  van belang dat hij wordt geinformeerd over uw bestaan en de mogelijkheid krijgt om contact met u op te nemen.

Contact met de RvdK

De RvdK heeft vier locaties in Nederland die gespecialiseerd zijn in draagmoederschap. U kunt contact opnemen met de locatie die het dichts bij u in de buurt is.