Voorwoord

Als RvdK beschermen we dit recht voor zowel kinderen die ernstige schade dreigen op te lopen als voor jongeren die worden verdacht van of veroordeeld zijn voor een strafbaar feit. Daarnaast geven wij advies bij adoptie, pleegzorg en de zorg voor kinderen na een complexe scheiding. Ook voeren wij taakstraffen uit. 

Dit alles doen we in samenwerking met onder andere gemeenten (wijkteams), Veilig Thuis, politie en andere partijen, ten behoeve van advisering aan de Rechtspraak en het Openbaar Ministerie. Voorliggende partijen voorzien de RvdK van relevante informatie over aard en ernst en over de hulp die in vrijwillig kader is geboden. Bij de RvdK staat het belang van kind of jongere centraal als toetssteen voor het eventueel inzetten op een gedwongen maatregel. Deze maatregel wordt na uitspraak van de rechter uitgevoerd door één van de gecertificeerde instellingen.

Als onafhankelijke partij toetsen we de beschikbare informatie, kijken we of verder onderzoek nodig is en brengen we ons advies aan de rechter of het Openbaar Ministerie zorgvuldig tot stand. De gang naar rechter maken wij alleen wanneer er geen minder ingrijpende oplossingen voorhanden zijn.

Externe samenwerking en ontwikkelingen

Ook in 2025 heb ik diverse gesprekken gevoerd over de druk op de jeugdzorg en jeugdbescherming en dat kinderen die afhankelijk zijn van bescherming soms lang op passende hulp of zorg wachten. Bij onze strafzaken zien we - ondanks de dalende jeugdcriminaliteit - een hogere instroom van jongeren die zwaardere delicten plegen. Ook voor deze doelgroep is passende hulp en begeleiding van groot belang om herhaling te voorkomen. Wat werkt om het leven van deze jongeren zo snel en goed mogelijk weer op de rit te krijgen, leest u in dit interview met Anja Frowijn.

Binnen het samenwerkingsverband van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zetten wij dit gesprek voort. Wij richten ons daarbij met de betrokken partijen concreet op het eerder met de Kamer gecommuniceerde Koersbesluit Toekomstscenario. Daarbij leveren al bij een gezin betrokken hulpverleners informatie meer objectiveerbaar, kwalitatief en gestandaardiseerd aan en kan de RvdK de aangereikte informatie toetsen en waar nodig voorzien in aanvullend onderzoek voordat we het rekest of verzoek indienen bij de kinderrechter. 

Ook vind ik het belangrijk dat de RvdK, nadat de rechter een maatregel heeft uitgesproken, op specifieke momenten de rechterlijke macht adviseert of de uitvoering van de maatregel daadwerkelijk effectief is en waarde toevoegt voor het kind en zijn of haar ouders. In dit verband zijn de aanscherpingen in het wetsvoorstel versterking rechtsbescherming in de jeugdbescherming van belang. Meer hierover leest u in het interview met advocaat Reinier Feiner.

Interne reflectie en verbetering

In 2025 hebben we als RvdK op diverse thema’s en onderwerpen gereflecteerd en verbeteringen doorgevoerd. Zo was er bij alle samenwerkingspartners in de jeugdzorg en jeugdbescherming terecht veel aandacht voor de te leren lessen naar aanleiding van de verdrietige casus van het meisje van Vlaardingen. Als RvdK hebben we in dit verband onder andere het belang van de kwaliteit van het kindgesprek onderstreept. Er is geïnvesteerd in de methode van de National Institute of Child Health and Human Development voor het voeren van een kindgesprek als er mogelijk sprake is van kindermishandeling of seksueel misbruik. In de Week tegen de Kindermishandeling verzorgden we hierover voor onze medewerkers en professionals in het veld een digitaal college door professor Otgaar.

Eerder verscheen het intern reflectieonderzoek ‘Breder kijken dan het kind’ naar ons handelen bij uithuisgeplaatste kinderen uit gezinnen die gedupeerd zijn in de toeslagenaffaire. Hoewel armoedeproblematiek nooit ten grondslag mag liggen aan het inzetten op beschermingsmaatregelen, is het belangrijk deze problematiek wel in beeld te hebben. Idealiter bij aanvang van het raadsonderzoek, op basis van informatie van partijen die voorafgaand aan de RvdK met de gezinnen werkten. Inzicht in deze problematiek kan dan worden meegewogen binnen het raadsonderzoek, om te bepalen wat daarna nodig is voor het gezin. Om de kennis van raadsmedewerkers te verdiepen, is in 2025 een webinarserie over armoede en gezinsdynamiek voor iedereen beschikbaar gesteld. Tevens konden onze medewerkers op alle locaties de workshop geldzorgen bij gezinnen volgen. 

Een ander onderzoek dat voor ons aanleiding was om stil te staan bij ons handelen, is het onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut naar mogelijke discriminatie en vooroordelen binnen de RvdK. We hebben dit onderzoek in gang gezet zonder specifieke aanleiding, vanuit het belang dat we hechten aan gelijkwaardige behandeling van onze diverse doelgroep. De onderzoeksresultaten lieten zien dat er op basis van de cijfermatige analyse voor de meeste van onze adviezen, besluiten en beoordelingen geen aanwijzingen zijn dat groepen structureel verschillend worden behandeld naar herkomst, armoedeproblematiek of gezinssamenstelling. Er werd wel een verschil gevonden bij het onderdeel taakstraffen, en bij onze advisering voor sepot, de beslissing om een strafbaar feit niet te vervolgen. Daarom vervolgden we het onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut door de inzet van de Discriminatietoets van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme. We kijken allereerst specifiek naar het onderdeel taakstraffen. We sporen met behulp van deze toets heel precies op wat er aan de hand is en waar in het proces we gericht verbetering kunnen organiseren om ongelijke behandeling te voorkomen. De toets is hiermee voor ons een hulpmiddel om eerlijker, consequenter en duidelijker te werken.

Ook hebben we in 2025 stilgestaan bij de uitkomsten van het rapport Schade door Schande van de Commissie Onderzoek Binnenlandse Afstand en Adoptie. De Commissie onderzocht de geschiedenis van afstand en adoptie in Nederland tussen 1956 en 1984. Intern en met de ministeries van Justitie en Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport en andere betrokken partijen voeren we het gesprek over de uitkomsten. Daarnaast zien we een zorgelijk beeld in de actuele praktijk: sommige arbeidsmigranten verkeren in een precaire positie. Afhankelijkheid van werkgever, huisvesting en inkomen, taalbarrières en beperkte toegang tot hulpverlening maken dat zij druk ervaren om een kind af te staan.

Lees meer over onze rol bij afstandsonderzoek

Versterking organisatie

Om onze medewerkers nog beter te ondersteunen in hun werk, hebben we in 2025 stappen gezet in het kader van Goed werkgeverschap. Dit traject helpt ons groeien naar een organisatie met meer nabijheid en sturing voor onze medewerkers. 

In 2025 zijn we gestart met het RvdK Management Development programma om onze medewerkers de mogelijkheid te bieden zich te ontwikkelen tot leidinggevende. Zo brengen we het leren en ontwikkelen in onze organisatie samen met het versterken van ons leidinggevend kader. 

Bij het verstevigen van onze basis op verschillende terreinen is ook digitaal verder ontwikkelen onmisbaar. Met moderne en betrouwbare digitale voorzieningen kan de RvdK het werk efficiënter en eenvoudiger uitvoeren. Voor onze informatievoorziening van de toekomst hebben we in 2025 belangrijke mijlpalen bereikt in de vervanging van ons huidige informatiesysteem. 

Lees meer over het vernieuwen van ons informatiesysteem